Türkiyə və Ermənistan ikitərəfli quru ticarətinə başlamaq barədə razılığa gəliblər.
Yenixeber.org: Bu barədə Türkiyənin T24 nəşri məlumat yayıb.
"Al Monitor" qəzetinin jurnalisti Ezgi Akinin sözlərinə görə, vəziyyətlə tanış olan iki kommersiya mənbəyi Ankara və İrəvanın birbaşa quru ticarətinə başlamaq barədə razılığa gəldiyini bildirib.

Bu addım Ankaranın Cənubi Qafqazda ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi daha geniş regional sülh təşəbbüslərinin bir hissəsi olaraq İrəvavanla münasibətləri normallaşdırmaq üçün səylərinin gücləndirilməsi fonunda baş verib. Türkiyə və Ermənistanın rəsmi diplomatik münasibətləri yoxdur və onların ortaq sərhəd 1993-cü ildən bəri bağlıdır. Lakin 2022-ci ildə iki tərəf sərhədi açmaq və diplomatik əlaqələr qurmaq məqsədi ilə normallaşdırma danışıqlarına başlayıblar.

Normallaşdırma prosesinin bir hissəsi olaraq, Türkiyənin Ermənistan üzrə xüsusi nümayəndəsi Serdar Kılıç və Ermənistan Parlamentinin sədr müavini və İrəvanın xüsusi nümayəndəsi Ruben Rubinyan altı görüş keçiriblər. Bir mənbəyə görə, bu görüşlərdən sonra Kılıç noyabr ayında Türkiyə Ticarət, Sənaye və Əmtəə Birjaları Birliyinin (TOBB) sədri Rifat Hisarcıklıoğlu ilə yeni müqavilənin texniki detallarını müzakirə etmək üçün danışıqlar aparıb.

"Qərar bir müddət əvvəl verilib və texniki işlər artıq başlayıb", - deyə Türkiyə-Ermənistan Biznes İnkişaf Şurasının İcraiyyə Şurasının sədr müavini Noyan Soyak bildirib.

İndiyə qədər iki ölkə arasında quru yolu ticarəti Gürcüstandakı vasitəçi şirkətlər vasitəsilə kvazi-təkrar ixrac razılaşmaları çərçivəsində həyata keçirilirdi. Ermənistana gedən türk malları Gürcüstana daxil olduqdan sonra rəsmi olaraq ayrıca ixrac kimi təsnif edilirdi. Yeni müqaviləyə əsasən, Gürcüstan üzərindən tranzit daşınmaları artıq "təkrar ixrac" hesab edilməyəcək: mallar bütün tranzit boyunca ilkin ixrac statusunu saxlayacaq. Beləliklə, birbaşa ikitərəfli ticarət Gürcüstan vasitəçilərinin iştirakı olmadan və qapalı quru sərhədi açılmadan mümkün olacaq.

Sənaye mənbəyi qeyd edib ki, Gürcüstan üzərindən quru yolu ticarəti artıq mümkün olub, lakin şirkətlərin əməliyyatlarını yeni qaydalara uyğunlaşdırmaq üçün vaxta ehtiyacı olacaq. Həmçinin qeyd olunur ki, 2022-ci ildə Türkiyə və Ermənistan münasibətlərin normallaşdırılması addımlarının bir hissəsi olaraq birbaşa yük hava xidmətlərini işə salıblar.

Ermənistan Statistika Komitəsinin məlumatına görə, Türkiyə ilə Ermənistan arasında ikitərəfli ticarət 2024-cü ildə 336 milyon dolları keçib. Türkiyədən Ermənistana idxal təxminən 335 milyon dollar təşkil edib və bu daşımaların təxminən 40%-i quru yolu ilə Gürcüstan ərazisindən daşınıb. Bu o deməkdir ki, yeni birbaşa tranzit müqaviləsi ilk növbədə türk tacirlərinə fayda verəcək.

Türkiyənin Ermənistana əsas ixracına maşın və mexaniki avadanlıqlar, dəmir və polad məhsulları, digər sənaye malları və tekstil daxildir. 2025-ci il üçün rəsmi rəqəmlər hələ dərc olunmasa da, N.Soyak ümumi ticarət həcminin təxminən 400 milyon dollara çata biləcəyini təxmin edir. Həmçinin, təkrar ixrac mexanizminin ləğvinin türk şirkətlərinə əlavə 10-15% yükü aradan qaldıracağı gözlənilir.