Redaktor seçimi
“Azərsu” ASC-də prezidentin sərəncamı belə icra olunur: “peşəkarlıq” adlı mənimsəmə!-
Dövlət inkişaf edir, əhali niyə kasıblayır?-
Cavid Qurbanov özünə bir kazino açıb, amma başqalarına buna icazə verilmir... -
Dövlət Tibbi-Sosial Ekspertiza və Reabilitasiya Agentliyi kimlərin OYLAĞINA ÇEVRİLİB... -
Eks-deputat Nəriman Əliyevin cəzadan yayınma planları -
Şuşa türməsində tabut işgəncəsi... -“Qafqazın Quantanamo”sundan reportaj /
Alayarımçıq status-
Hökumət məmur sahibkarlığının qarşısında acizdir-
Günün xəbəri

Sözdən söyüşə keçid qanunu-Mətbuat Şurasından MEDİA-ya necə keçdik? 

                    Bu yeni qanunun yaratdığı “imkan” yeni media “üfunəti” formalaşdıracaq

Yenixeber.org: Dekabrın 24-də bir qrup jurnalist Milli Məclisin binası qarşısında  etiraz aksiyası keçirdi. Parlamentin ikinci oxunuşda qəbul etdiyi “Media Haqqında" qanun layihəsinə etiraz edən media mənsubları bu layihənin mürtəceliyindən, Konstitusiyaya və Azərbaycanın götürdüyü beynəlxalq öhdəliklərə zidd olduğundan danışdılar, Milli Məclisi belə bir qanun qəbul etməkdən çəkinməyə çağırdılar. 

Azərbaycan kimi bir ölkədə Milli Məclisin qanunverici təşəbbüsünün formal olduğunu hamı bilir. Qanunların bir qayda olaraq Prezident Administrasiyasından  göndərlildiyi və parlamentin də onu təsdiqlədiyini bilməyən yəqin ki, çox az adam olar. Əlbəttə, jurnalistlərin etiraz ünvanı kimi parlamentin seçilməsi  məntiqlidir. Nəhayətdə düyməni onlar basacaq, imzanı onlar atıb, məsuliyyəti onlar daşıyacaqlar. Amma bizi düşündürən mühüm sual başqadır: bu qanuna nə ehtiyac var?  

               Universal “qadağalar” onsuz da var 

Kimsə iddia edə  bilər ki, yeni qanun vətəndaşların hansısa hüquqlarını qorumaq, onları kütləvi yayımların ehtimal olunan neqativ təsirlərindən qorumaq üçündür. Belə bir iddia qətiyyən qəbul edilə bilməz. 

  1. Şəxsi həyatın toxunulmazlığı;
  2. Zorakılığa çağırış; 
  3. Müəllif hüququ;
  4. İnsanlıq əleyhinə çağırışlar və s…  

Bütün bu məsələlərdə sosial media şirkətləri Azərbaycan  hüquq-mühafizə orqanlarından daha çevik reaksiyalar verir, araşdırmalar aparır, qərarlar qəbul edirlər. Hətta hökumətin yaratdığı minlərlə “fake” hesabı rəsmən ləğv edib, bu barədə də məlumatlar yayıblar. Deməli, məsələ heç də “günahsız qurbanları” düşünmək deyil. 

İşin mahiyyətini anlamaq üçün biz iki mühüm nümunəyə baxa bilərik: birincisi, medianın və xüsusilə sosial medianın, FM və peyk yayımlarının azad olduğu dünyaya, ikincisi isə bütün sadalananların ya qadağan, ya da tam nəzarətdə olduğu dünyaya. 

Biz bu qanunla faktiki olaraq, peyk və FM yayımı nəzarətdə, amma sosial medianın sərbəst olduğu  zolaqdan  yerimizi  tam qadağan və nəzarət zolağı ilə aralıq məntəqəyə dəyişirik. Bu dəyişiklik qətiyyən söz və ifadə azadlığına xidmət etmir. Əksinə, onun üçün yeni “ölüm prosesi” hazırlayır. 

                      Mətbuat Şurası nümunəsi 

Məsələn, biz 2000-ci illərin əvvəllərində yaranmış Mətbuat Şurasını xatırlaya bilərik. Bu təsisatın yaranma səbəbi rəsmi olaraq mətbuatın problemlərini həll etmək kimi elan edilsə də, bir neçə ilə Mətbuat Şurası bütün müstəqil medianın axırına çıxacaq prosesi legitimləşdirdi. Yeni dövrdə MEDİA (Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyi) adlı qurumun yaranması da  medianın inkişafına deyil, onun müstəqil və müxalif hissəsinin boğulmasına  hesablanmış bir orqandır. Dövlətin  faktiki olaraq, bütün reklam bazarını məhv edib, sonra milyonlar xərcləyərək media qurumları yaratması təkcə absurd deyil, həm də söz və fikir azadlığı kontekstində qorxuncdur. 

                             Peşəkar mediaya əlvida… 

Bu qanun peşəkar jurnalistikanı ya asılı salacaq, ya da məhv edəcək. Hakimiyyətin şərtlərini qəbul edənlər ictimai etimadı, qəbul etməyənlər isə  yaşamaq imkanını itirəcəklər. Onların yerini tutacaq olanlar isə “pirat” yayımlar olacaq. Heç  kim ümid etməsin ki, bütün nəzarətdən kənar yayımçılar  peşəkar və universal etik normalara əməl edəcəklər. Əksinə,  bu yeni qanunun yaratdığı “imkan” yeni media “üfunəti” formalaşdıracaq. O zaman isə bu layihəni düşünənlərin, təklif edənlərin, səs verənlərin kənarda günahkar axtarmaq üçün mənəvi haqları olmayacaq. Məncə, olmamalıdır da. Çünki bu “sözdən söyüşə məcburi keçid” qanununu onlar yaradırlar. 

Seymur Həzi

шаблоны для dle 11.2

Yeni xəbərlər

Reklam

Reklam