MƏMUR VİLLALARI, KOMMERSİYA OBYEKTLƏRİ ucaldıblar

DÖVLƏT SƏVİYYƏSİNDƏ DÖVLƏT SİFARİŞİ İLƏ TİKİLƏN EVİ DÖVLƏT MƏMURLARI İŞĞAL ETDİ! Və bu işğal hələ də sürür!

Bu iddia jurnalist Məğrur Bədəlsoyun "Yenixeberorg.com"-a ünvanladığı yazıda yer alır:

Bakının-ölkənin baş şəhərinin baş probleminin kanalizasiya, infrastruktur ilə bağlı olduğunu son günlərin su-çirkab basmaları bir daha ortaya qoydu. Günahın “keçisi” də tapılıb: qanunsuz tikililər, gecəqondular! Bəs qanunsuzluğa, gecə qonan, gündüz ucalan göydələnlərə, şadlıq saraylarına, villalara , kommersiya obyektlərinə “yaşıl işıq” yandıran, yiyələnən kimlərdir? Təbii ki, sual ritorikdir, dövlət hakimiyyəti orqanlarının razılığı olmasa, “gecə yuxu da görmək, gündüz xəyala qapılmaq” da , ən azı, cərimə ilə sonuclanır. Bəs qanunla tikilən binalar niyə infrastrukturla təmin olunmur?

Ortalıq 20 ilin söhbətidir, Bakının Nərimanov rayonunda dövlət sifarişi ilə əlil və şəhid ailələrinə tikilən evin başına elə oyunlar gətirilib ki, hələ də , eldə deyildiyi kimi, adı əlillərin, qazilərin, dadı məmur oliqarxlarındır. Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin (ƏƏSMN) sifarişi ilə öncə metronun Nərimanov stansiyasının yaxınlığında ayrılan yeri sifarişçi hansı oliqarx məmura satdısa, sonda “Əlillər evi” sosial infrastrukturdan uzaq Əhməd Rəcəbli, 1967-ci məhəllə ünvanına dəyişdirildi. Burada da əlil və şəhid ailələrinin bəxti gətirmədi. Dövlətin ayırdığı 36 sotluq kompleksdən savaş adamlarına 0,6 sotluq 36 mənzilli, 3 bloklu, dördqatlı heç bir standarta cavab verməyən “ƏLİLLƏR EVİ” qaldı. Bu doğrudan da “əlil” olan ev də 5 ilə tikildi. (?) Niyə belə gec? Niyəsini sifarişçi dövlət orqanı yaxşı bilir, savaş əlilləri, şəhid ailələri kimdir ki, dövlətin qayğısından bəhrələnsin?! Elə ƏƏSMN, Nərimanov RİH məmur-oliqarxlarına nə gəlib, 36 sotluq ərazini ələ keçirib, 4 villa həyəti ilə birgə, 4 kommersiya obyekti tikintisinin sonlanmağına qədər bir balaca “əlil” evin tikintisini yubatdılar. DÖVLƏT SƏVİYYƏSİNDƏ DÖVLƏT SİFARİŞİ İLƏ TİKİLƏN EVİ DÖVLƏT MƏMURLARI İŞĞAL ETDİ! Və bu işğal hələ də sürür! “Əlil” evin olmayan həyətini də özlərinə maşın dayanacağı edən məmur kommersantlar sosial infrastrukturu da tam dağıdıblar.

“Əlillər evi” nin tikinti normalarına, şəhərsalma qaydalarına qarşı tikilməsinə baxın, evin PANDUSU YOXDUR! Pandusun nə demək olduğunu sifarişçi ƏƏSMN, binanı istismara qəbul edən FHN , RİH , tikinti məmurları bilməmiş olmaz. Bu elə vacib elementdir ki, onsuz binanın istismarı mümkün deyil. El dilində “əlil arabası yolu” adlanan pandusun məqsədi inklüziv (bərabər) mühit yaratmaq, əlil arabası istifadəçilərinin sərbəst, müstəqil şəkildə binalara daxil olmasını, pilləkənlərlə hərəkətini təmin etməkdir. Göz önünə gətirin, əlillər üçün tikilən evin əlil arabası yolu-pandüsü “yeyilib”! Amma “yeyilən” təkcə bu yol deyil, binaya girən yolu da, dörd yanını da, uşaq-idman meydanını, yaşıllığını, KANALİZASİYASINI da “yeyiblər”, üstündən də qazlı su içiblər. Bina dörd bir yandan məmur villaları, kommersiya obyektləri ilə hasarlanıb, fövqəladə hallarda təcili yardım maşınları da girə bilmir. Mənzillərə gəldikdə, iç divarın hündürlüyü , ən azı, 2,70 metr olmalı olduğu halda, “Əlillər evi”ndə 2,40 (?) metrdir. Qazla təchizat partlayış təhlükəsi yaratdığından yoxdur, rabitə öz hesabınadır, işıq şişirtmə borclar adı ilə verilmir və s.

Əlil və şəhid ailələri təkcə infrastrukturdan deyil, dövlət qayğısından, millət vəkillərinin, ombudsmanın, ... diqqətindən də məhrumdurlar. Nə sakinlər vəkillərini tanıyır, nə vəkillər “Əlillər evi”ni. Evin 2009-cu ildə açılışı da “dövlət məmurlarının təhlükəsizliyi” baxımından gizlin , dövlət başçısı xarici səfərdə olanda olub. Axı heç bir dövlət (başçısı) qazi, şəhid ailələrinə ayırdığı 36 sotluq kompleksin yerində 0,6 sotluq , sözün gerçək anlamında “ƏLİL EV” görməyə dözməz!

Sifarişçi ƏƏSMN isə hələ də şantajla məşğuldur, qanunla qorunan mənzil hüququnu, layiqli həyat səviyyəsini, məhkəmə qərarının icrasını tələb edən Qarabağ qazilərinin 2009-cu ildə mənzillə təmin olunduqları dövlətin birinci şəxslərinə, millət vəkillərinə, hüquq orqanlarına bildirilir. Gəl pandusu, kanalizasiyası, suyu, qazı, həyəti, bir dənə yaşıllığı, ağacı belə olmayan, dörd yandan məmur villaları, obyektləri ilə hasarlanan, əlin tavana çatdığı, ikiotqalı daxmada yaşa, görüm necə yaşayırsan, ay sosial xidmət məmuru!

Redaksiya qarşı tərəfin cavab haqqını tanıyır.

Belə davam edərsə, nəticədə QHT sektorunda sağlam rəqabət mühiti tamamilə sıradan çıxacaq, real fəaliyyət göstərən təşkilatlar kənarda qalacaq, resurslar isə daha çox “uyğun” hesab edilən subyektlər arasında bölüşdürüləcək.

Yenixeberorg.com: Uzun müddətdir QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyinin 2025-ci il üzrə qrant müsabiqəsinin nəticələrini təhlil edir, ayrılmış vəsaitlərin kimlərə və hansı prinsiplərlə paylandığını faktlarla ortaya qoymaqdayıq. Bu müddət ərzində araşdırmalarımızda qeyd olunan heç bir fakt təkzib edilmir... Əksinə, cavab vermək əvəzinə “Yenixeber.org” İnformasiya Portalına təzyiq göstərilərək, bloklanması yolu seçildi. Bu fakt özü-özlüyündə ölkədə azad medianın hansı vəziyyətdə olduğunu açıq şəkildə nümayiş etdirir və tənqidi fikrə qarşı dözümsüzlüyün bariz nümunəsidir. (Bu faktor başqa yazımızın mövzusu olacaq. Red.)

***

Ötən ay QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyinin 2026-cı il üzrə qrant müsabiqəsinin nəticələri elan edildikdən dərhal sonra "Yenixeberorg" olaraq apardığımız ilkin təhlillər də göstərdi ki, əvvəlki illərdə müşahidə olunan problemlər aradan qaldırılmayıb, əksinə daha sistemli xarakter almaqdadır.

İlk diqqət çəkən məqamlardan biri “Gilavar Foto Klubu” İctimai Birliyinə böyük qrant kateqoriyası üzrə 45 min manat vəsait ayrılması oldu. Rəsmi məlumatlara görə təşkilat 17 yanvar 2022-ci ildə dövlət qeydiyyatına alınıb. Halbuki, Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiq edilmiş qaydalara əsasən böyük qrant müsabiqəsində iştirak edən QHT-nin ən azı 5 illik fəaliyyət tarixçəsi olmalı və bu fəaliyyət mediada geniş şəkildə işıqlandırılmalıdır.

Bu tələb formal deyil, məntiqi və zəruri bir şərtdir. Çünki böyük məbləğdə dövlət vəsaiti yalnız müəyyən təcrübəyə, institusional yaddaşa və davamlı fəaliyyətə malik təşkilatlara etibar edilməlidir. Əks halda, bu, dövlət vəsaitinin risk altına atılması deməkdir.

Məqalədən sonra “Gilavar Foto Klubu” İctimai Birliyinin İdarə Heyətinin sədri Rəşad Mehdiyev tərəfindən redaksiyamıza göndərilən məktubda qeyd olundu ki, təşkilat əslində 2017-ci ildən fəaliyyət göstərir, sadəcə hüquqi qeydiyyat 2022-ci ildə baş tutub. Bu arqument ilk baxışdan müəyyən məntiqə malik görünsə də, hüquqi baxımdan tamamilə əsassızdır. Çünki qaydalarda əsas götürülən meyar subyektiv iddialar və ya qeyri-rəsmi fəaliyyət deyil, məhz dövlət qeydiyyatıdır.

Ən ciddi problem isə selektiv yanaşmadır. Eyni vəziyyətdə olan digər QHT-lərə əvvəlki müsabiqələrdə açıq şəkildə bildirilib ki, onların hüquqi yaşı 1–2 il olduğu üçün nə böyük, nə də orta qrant müsabiqələrinə müraciət edə bilməzlər. Onların təqdim etdiyi 5-10 illik media materialları və fəaliyyət sübutları da nəzərə alınmayıb. Bu isə açıq-aşkar ikili standartların tətbiq olunduğunu göstərir.

Beləliklə, ortaya çox təhlükəli bir tendensiya çıxır: qaydalar mövcuddur, lakin onlar hamıya eyni şəkildə tətbiq edilmir. Bu isə hüquqi dövlət prinsiplərinə ziddir. Əgər qaydalar yalnız seçilmiş təşkilatlara uyğunlaşdırılırsa, o zaman bu sənədlərin hüquqi qüvvəsi sual altına düşür və onlar sadəcə formal alətə çevrilir.

Daha narahatedici məqam isə budur ki, bu cür hallar artıq istisna deyil, sistemli xarakter daşıyır. Məsələn, əvvəlki müsabiqələrdə fəaliyyətə yeni başlamış təşkilatlara qısa müddət ərzində on minlərlə manat vəsait ayrılması faktları da mövcuddur. Bu isə onu göstərir ki, qərarların qəbulunda obyektiv meyarlardan çox subyektiv və qeyri-şəffaf amillər rol oynayır.

Qeyd etdiyimiz kimi, ötən illərdəki qrant müsabiqələrində buna bənzər kifayət qədər fakt var və onların bir neçəsini yazılarımızda göstərmişik. Ehtiyac olarsa, bir daha da xatırlada bilərik.

Məsələn: Qalib təşkilatların sədrlərindən biri hətta “facebook” hesabında paylaşım etməklə yanaşı, mediada açıqlama verərək 2023-cü ilin noyabr ayında fəaliyyətə başladıqlarını göstərir. Üzərindən 1 il keçdikdən sonra ona “orta qrant” müsabiqəsində 17 min manat verirlər. Bu açıq qanun pozuntusu deyil, bəs nədir?

Bütün bunlar QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyi daxilində institusional problemlərin mövcudluğundan xəbər verir. Lakin məsələ təkcə bir qurumla məhdudlaşmır. Əsas problem nəzarət mexanizmlərinin zəifliyi, ictimai hesabatlılığın olmaması və qəbul edilən qərarların müstəqil auditdən kənarda qalmasıdır. Bu isə özbaşınalıq üçün münbit şərait yaradır.

Əgər bu tendensiya davam edərsə, nəticədə QHT sektorunda sağlam rəqabət mühiti tamamilə sıradan çıxacaq, real fəaliyyət göstərən təşkilatlar kənarda qalacaq, resurslar isə daha çox “uyğun” hesab edilən subyektlər arasında bölüşdürüləcək.

Hazırda QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyində tək-tək texniki pozuntular yox, sistemli idarəetmə böhranı var. Qaydaların selektiv tətbiqi, tənqidə qarşı təzyiq mexanizmləri və şəffaflığın olmaması göstərir ki, bu sahədə ciddi institusional islahatlara ehtiyac var. Əks halda, bu proseslər nəinki düzəlməyəcək, əksinə daha da dərinləşəcək.

Sonda bir daha xatırladaq ki, QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyinin fəaliyyəti ilə bağlı araşdırmalarımız davam edir. Qarşıdakı günlərdə bu mövzuda yeni yazıları oxuya biləcəksiniz. (Yenixeberorg.com)

Toxunulmazlıq statusu almış bu klinikada, qiymətlər “kəllə-çarxa çıxıb”

Yenixeber.org: 3 gün əvvəl mediada Sumqayıt şəhərində fəaliyyət göstərən “Real” Tibb Mərkəzi ilə bağlı narahatedici məlumatlar tirajlandı…ŞikayətçiYasəmən Əliyeva (ad şərtidir) bildirir ki, doğum şöbəsinin müdiri, mama-ginekoloq Cavid Allahverdiyev pasiyentin başqa klinikada analiz verdiyini əsas gətirərək onu müayinə etməkdən imtina edib. Onun sözlərinə görə, həkimin qəbulunda olub və ona bir neçə analiz təyin edilib. Şikayətçi bildirir ki, həkim analizlərin hansı laboratoriyada verilməli olduğunu deməyib:

“Əvvəllər də ona müraciət etmişdim, kömək etmişdi. Bu dəfə də analiz üçün vərəq yazdı, amma harada verməli olduğumu demədi. Mən də gedib ‘İmplus’da verdim. Çünki qiymətlər daha münasibdir, "Real" klinikasında isə kəskin bahadır”.

Pasiyentin sözlərinə görə, analizlərin nəticəsini həkimə göndərsə də, o, baxmaqdan imtina edib:

“Axşam nəticələri göndərib soruşdum ki, Sumqayıta gəlməyimə ehtiyac varmı? Əgər adi bir şeydirsə, dərmanı alım. Amma yazdı ki, “İmplus”un analizlərinə baxmıram. Bu müəssisəni qoyub orada analiz vermisən’”.

“Sumqayıt Hospital” “Real”ı kölgədə qoyur

Bu məlumatı xatırlamağımız təsadüf deyil… Sumqayıtda fəaliyyət göstərən daha bir klinika-“Sumqayıt Hospital”la bağlı Yenixeber.org-a daxil olmuş məlumatlardan belə məlum olur ki, bu şəhərdəki səhiyyə müəssisələrini ortaq prinsiplər birləşdirir: Müayinə-müalicədən tutmuş para məsələsinə qədər…Ölkə səhiyyəsinin bərbad durumunun parlaq nümunəsi kimi.

Özəl məlumatlarımıza keçməzdən əvvəl xatırladaq ki, “Sumqayıt Hospital”la bağlı indiyədək də, media və sosial şəbəkələrdə yumşaq desək xoşagəlməz məlumatlar titajlanıb…Bir müddət əvvəl ölkə mediasında yayılan məlumata görə, 2025-ci ildə “Sumqayıt Hospital”da 100-ə yaxın protez əməliyyatının icra olunması fonunda xəstələrin müxtəlif bölgələrdən eyni tibb müəssisəsinə yönləndirilməsi baş tutub(?) Sən demə, dövlət tibb müəssisələrində müayinə olunan xəstələr qeyri-rəsmi mexanizmlər vasitəsilə avtomatik olaraq “Sumqayıt Hospital”a göndərilir.

İddiaya əsasən, xəstələr sistemdə xüsusi qeydiyyata düşür və seçim hüquqları olmadan həmin xəstəxanaya yönləndirilir. Bu, xəstələrin əməliyyat və tibbi xidmət seçimlərini məhdudlaşdıraraq, prosesin məqsədli şəkildə idarə olunduğu ehtimallarını gücləndirir.

Sxemdə adları hallanan şəxslər arasında icraçı direktor Rəşad Hüseynov, onunla əlaqəli olduğu iddia edilən Əhliman Əmiraslanov və prosesin əsas idarəedicisi kimi göstərilən Asiman Həsənov yer alır.

Mənbələr bildirir ki, bu şəxslərin təsiri altında xəstələrin yönləndirilməsi sistemli şəkildə həyata keçirilir.( nocomment.az)

***

Sumqayıt sakini İlkin İsmayılov da müalicə üçün müraciət etdiyi “Sumqayıt Hospital”dakı özbaşınalıqdan şikayət edib. Şikayətçi bildirir ki, hospitalda həkim qəbuluna yazılan xəstələr qapıda gözlədilir, növbədəki xəstələr qala-qala qəbulda əlavə ödəniş edənlər içəri buraxılır… (Yazını bu likdən oxuya bilərsiniz: https://sumqayit.tv/sumqayt/17508-sumqayt-hospitalda-xstlri-ruvtl-qbul-edirlr-ikayt.html )

***

"Sumqayıt Hospital" həkim ortoped-travmatoloqu Elçin Yaqubov isə xəstəni şikəst etməkdə ittiham edilir: 1961-ci il təvəllüdlü Quliyeva Püstəxanım Hümbətəli qızı bildirdiyinə görə, əməliyyat İcbari Tibbi Sığorta çərçivəsində aparılsa da, xəstəxana pasiyentin yaxınlarından əlavə olaraq 3500 manat pul alıb…(Yazını bu likdən oxuya bilərsiniz: https://news.milli.az/country/1283452.html )

“Sumqayıt Hospital”ın toxunulmazlıq statusu və öz qanunları…

Bu məlumatları da xatırlamağımız təsadüf deyil…Bu və digər, eləcə də, Yenixeber.org-a daxil olmuş məlumatlardan aydın olur ki, "Sumqayıt Hospital" hansısa gözəgörünməz əlin sayəsində sanki bir toxunulmazlıq statusu alıb. Ki, burada kimsə tərəfindən yazılması məlum olmayan qanunlar hakimdir.

Xatırladaq ki, Sumqayıt şəhəri, Çerkassi küçəsi 571 ünvanda yerləşən bu klinkikada “Doğuş şöbəsi”, “Stasionar”, “Polikilinika”, “Əməlliyyat bloku, “Reanimasiya”, “Radiologiya” və “Qəbul şöbəsi” fəaliyyətdədir.

"Sumqayıt Hospital"lda həkim qəbulu, müayinə, müalicə və əməliyyatların qiyməti qeyd etdiyimiz kimi, hansısa gözəgörünməz əlin işarəsi ilə müəyyənləşir. Ölkə əhalisinin məlum sosial durumu, minimum əməkhaqqı və s. bu kimi göstəricilərdən burada əsər-əlamət yoxdur… Sadəcə həkim qəbulları 30-60 manat arasında dəyişir. Müxtəlif cihazlarla tibbi müyainələrin də öz qiymətləri var. Müalicə və əməliyyatlarla da bağlı qiymətlər müxtəlifdir. Məsələn, təbii doğuş 881 manat olduğu halda, qeysəriyyə məliyyatı 1181 manatdır…Diqqət edin, məbləğlərin sonunda 1 manat olması qiymətlərin guya hansısa göstəricilərlə əsaslandırılması təsəvvürü yaratmağa hesablanıb. Amma, hansı sosial və itisadi göstəricilərdən,… Bir zəhmət klinika rəhbəri bunu açıqlasın…Tibbi sığorta məsələsi də, burada Azərbaycansayağı tətbiq edilir.

Açıqlanmasına ehtiyac olan faktorlar bunularla bitmir: "Sumqayıt Hospital"ın yeni korpusu, ərazisindən kənar, fəaliyyətdə olan Aptek və kafenin lazımı hüquqi sənədləri ilə də bağlı açıqlama verilməsinə ehtiyac olan məlumatlar var…

Yuxarıda “gözəgörünməz əl” yazdıq,…Bu əlin akademik-deputat Əhliman Əmiraslanova məxsusluğu ilə bağlı indiyə qədər də mediada məlumatlar yer alıb. İddiaya görə “Sumqayıt Hospital”ın toxunulmazlıq statusu alması, qiymətlərin “kəllə-çarxa çıxması” da məhz, bu səbəbdəndir.

Biz hələlik ötəri toxuna bildiyimiz məlumatlarla bağlı "Sumqayıt Hospital" Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətin direktoru Rəşad Hüseynova rəsmi sorğu da ünvanlamışıq. Təəssüf ki, hələ də sorğumuz cavabsız qalmaqdadır(?) Bu səbəbdən də, hələlik geniş yaza bilmirik…(Yenixeber.org)

Hər layihəyə cəmi 3 dəqiqə vaxt ayrıldığını fərz etsək, 602 layihənin müzakirəsi üçün ən azı 30 saat vaxt lazımdır. Maraqlıdır ki, bütün bu proses cəmi 1 saat 30 dəqiqə ərzində başa çatıb(?)

Yenixeberorg: Dünən QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyinin yeni tərkibdə formalaşmış Müşahidə Şurası ilk iclasını keçirib və 2026-cı il üzrə qrant müsabiqələrinin nəticələrini təsdiqləyib. Agentliyin yaydığı qısa açıqlamada qeyd olunur ki, böyük, orta və kiçik qrant müsabiqələrinin, eləcə də BP və Qarabağ Dirçəliş Fondu ilə birlikdə elan edilən müsabiqələrin nəticələri müstəqil ekspertlərin rəyləri nəzərə alınmaqla, kollegial qaydada müzakirə edilib və təsdiqlənib.

Kağız üzərində hər şey qaydasındadır. Hətta çox ideal görünür. Amma, bu istiqamətdə Yenixeber.org-a ötürülən məlumatlarla və məsələyə bir az sadə məntiqlə yanaşanda ortaya fərqli, qəribə bir mənzərə çıxır.

Müzakirəyə çıxarılan layihələrin sayı 602-dir.

Normal praktika belədir ki, hər layihə ən azı iki müstəqil ekspert tərəfindən qiymətləndirilir. Bu rəylər əsasında Müşahidə Şurası layihələrə baxır, müzakirə aparır və qərar verir. Hətta ən sürətli və minimal müzakirə formatını götürsək belə, bir layihə haqqında qərar vermək üçün azı 3 dəqiqə vaxt tələb olunur. Kimsə əlavə fikir bildirmək istəsə, bu müddət asanlıqla 5–6 dəqiqəyə qədər uzana bilər.

Amma gəlin ən sadə hesablamaya baxaq: hər layihəyə cəmi 3 dəqiqə vaxt ayrıldığını fərz edək. Bu halda 602 layihənin müzakirəsi üçün ən azı 30 saat vaxt lazımdır.

Maraqlı məqam isə ondan ibarətdir ki, bütün bu proses cəmi 1 saat 30 dəqiqə ərzində başa çatıb(?)

Yəni təxminən 30 saatlıq müzakirə 90 dəqiqəyə yerləşdirilib.

Bu artıq sadəcə operativlik deyil. Bu, idarəetmə tarixində yeni bir rekord kimi təqdim edilə bilər. Çünkü donor və qrant idarəçiliyi praktikasında bu cür sürətli “kollegial müzakirə” nümunəsinə rast gəlmək çətindir.

İclasdan yayılan foto da vəziyyəti daha da düşündürücü edir. Masanın üzərində yüzlərlə layihənin müzakirəsinə uyğun sənəd yığını görünmür. Əksinə, hər kəsin qarşısında cəmi bir neçə hazır siyahı var. Bu isə istər-istəməz belə bir təəssürat yaradır ki, burada yüzlərlə layihənin analizi yox, artıq formalaşmış siyahının təsdiqi prosesi gedib.

Əgər əvvəlki illərin təcrübəsinə baxsaq, fərq daha aydın görünür. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Şurası dövründə 500–600 layihənin müzakirəsi üçün bir neçə gün davam edən iclaslar keçirilirdi. Layihələr ayrıca baxılır, müzakirələr aparılır, sonda isə yekun qərar qəbul edilirdi.

İndi isə görünür ki, idarəetmədə inanılmaz bir sürət əldə olunub. Bir neçə gün davam etməli olan proses artıq bir saat yarıma sığır.

Təbii ki, belə operativliyin iki izahı ola bilər. Ya biz qrantların qiymətləndirilməsi sahəsində tamamilə yeni və inqilabi bir metodun şahidi oluruq, ya da “müzakirə” adlandırılan proses əslində formal bir mərasimdən ibarət olub.

Çünki elementar hesab göstərir ki, 602 layihəni real müzakirə etmək üçün 90 dəqiqə kifayət etmir.

Bu halda ortaya çox sadə, amma ciddi bir sual çıxır: əgər qərarlar əvvəlcədən müəyyənləşdirilmişdisə, onda yüzlərlə QHT-ni niyə müsabiqə prosesinə cəlb etmək lazım idi?

Əgər müzakirə formal xarakter daşıyırsa, o zaman “kollegial müzakirə” ifadəsi sadəcə protokol cümləsinə çevrilir.(Yenixeber.org)

Qarşı tərəflərin cavab haqqını tanıyırıq.

QHT sektorunda dövlət vəsaitlərinin necə xərcləndiyi ilə bağlı daha geniş və sistemli suallar doğuran bir nümunə...

Yenixeber.org: QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyinin 2025-ci il üzrə qrant müsabiqələrinin nəticələrini və layihələrin icrasını təhlil etdikcə daha ciddi və narahatedici mənzərə ortaya çıxır. Kağız üzərində sosial problemlərin həlli üçün ayrılan vəsaitlər praktikada ya formal tədbirlərə çevrilir, ya da layihənin adı ilə icra olunan fəaliyyətlər arasında açıq uyğunsuzluq yaranır. Təəssüf ki, bu artıq tək-tük hal deyil. Bir neçə layihənin təhlili göstərir ki, layihənin təqdimat mərhələsində yazılan məqsəd və vəzifələrlə real fəaliyyət arasında ciddi fərqlər var. Daha təhlükəlisi isə odur ki, bu uyğunsuzluqlar donor qurum tərəfindən ya görülmür, ya da görməzliyə vurulur(?)

Görünür tapşırıq böyük yerdən olur.

2025-ci ildə maliyyələşdirilmiş layihələrdən biri də “Üfüq” Xeyriyyə Cəmiyyətinin həyata keçirdiyi “Bullinqə məruz qalan məktəblilər arasında ictimai vəkillik” adlı layihədir. Layihənin adı ilk baxışdan çox həssas və vacib sosial problemə yönəldiyini göstərir. Məktəblərdə bullinqə məruz qalan uşaqlarla işləmək, onların hüquqlarını müdafiə etmək və bu istiqamətdə ictimai vəkillik aparmaq olduqca ciddi, həssas və peşəkar yanaşma tələb edən sahədir. Bu cür layihələrdə uşaqların məxfiliyi, psixoloji vəziyyəti və təhlükəsizliyi əsas prioritetlərdən biri olmalıdır.

Lakin layihə barədə ictimaiyyətə açıqlanan cəmi iki media məlumatı və Yenixeber.org-a ötürülən faktlar göstərir ki, layihənin adı ilə faktiki icrası arasında ciddi uyğunsuzluq var....

Birinci, açıqlamada tədbirin Bakı şəhərində yerləşən 83 saylı məktəb-liseydə keçirildiyi və əsas iştirakçıların valideynlər olduğu qeyd olunur. Təlimdə bullinq haqqında ümumi məlumat verildiyi, valideynlər arasında müzakirələr və rol oyunları keçirildiyi bildirilir. Daha sonra psixoloq tərəfindən “Kaktus” terapiyasında çəkilmiş rəsmlərin izahı aparıldığı qeyd edilir.

Burada ilk sual ortaya çıxır: əgər layihə “bullinqə məruz qalan məktəblilər arasında ictimai vəkillik” adlanırsa, niyə əsas fəaliyyət valideynlər üçün keçirilən maarifləndirici təlimlə məhdudlaşır? Bu, mahiyyət etibarilə sadə maarifləndirmə tədbiridir və ictimai vəkillik fəaliyyəti ilə ciddi şəkildə fərqlənir. İctimai vəkillik dedikdə sistemli problemlərin qaldırılması, qərarverici qurumlara təsir, siyasət və ya qaydalarda dəyişiklik təşəbbüsləri nəzərdə tutulur. Verilən məlumatlarda isə belə bir fəaliyyətin izinə belə rast gəlinmir.

İkinci açıqlama isə vəziyyəti daha da problemli göstərir. Xırdalan şəhərində yerləşən 1 saylı məktəbdə keçirilən tədbirdə 25-dən çox məktəblinin iştirak etdiyi, onlara bullinq barədə məlumat verildiyi və praktiki oyunlar keçirildiyi bildirilir. Daha sonra psixoloq tərəfindən “Kaktus” modeli adlı qrup terapiyası keçirildiyi qeyd olunur və sosial işçi ilə hüquqşünas tərəfindən 15 məktəblinin sosial və hüquqi qiymətləndirilməsinin aparıldığı bildirilir.

Əgər layihə doğrudan da bullinqə məruz qalan uşaqlarla işləməyi nəzərdə tutursa, burada çox ciddi etik və hüquqi suallar yaranır. Bullinq qurbanları ilə işləyən layihələrdə uşaqların şəxsiyyəti, məktəbi, hətta çox vaxt onların iştirak faktı belə məxfi saxlanılır. Çünki belə məlumatların açıq şəkildə paylaşılması uşağın məktəb mühitində daha böyük təzyiq və stiqmatizasiya ilə üzləşməsinə səbəb ola bilər. Lakin layihə barədə yayılan məlumatlarda tədbirin keçirildiyi məktəbin adı açıq göstərilir, iştirak edən uşaqların fotoları paylaşılır. Bu isə uşaqların məxfiliyinin qorunması baxımından ciddi problemlər yaradır.

Daha bir ciddi məqam “sosial və hüquqi qiymətləndirmə” məsələsidir. Media məlumatında bildirilir ki, sosial işçi və hüquqşünas tərəfindən 15 məktəblinin sosial və hüquqi qiymətləndirilməsi aparılıb.

Burada sual yaranır: bu qiymətləndirmə hansı metodologiya əsasında aparılıb? Valideynlərin yazılı razılığı varmı? Məktəb rəhbərliyi və ya müvafiq dövlət qurumlarının iştirakı təmin olunubmu? Uşaqların hüquqi və psixoloji vəziyyətinin qiymətləndirilməsi çox ciddi peşəkar standartlar tələb edən prosesdir və bunu sadə bir layihə tədbiri çərçivəsində formal şəkildə həyata keçirmək ciddi məsuliyyət yarada bilər.

Bütün bunlar göstərir ki, layihənin təqdim olunan konsepsiyası ilə real fəaliyyətlər arasında ciddi fərq var. Layihənin adı ictimai vəkillikdən bəhs edir, amma icra sadə maarifləndirmə təlimlərindən ibarət görünür. Hətta bu təlimlərin də bullinq qurbanlarının məxfiliyini qoruyan peşəkar standartlara uyğun keçirilib-keçirilmədiyi ciddi şübhə doğurur.

Bu vəziyyət eyni zamanda QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyinin layihələrin icrasına nəzarət mexanizmlərinin nə qədər zəif olduğunu göstərir. Layihə idarəetməsi və monitorinq sahəsində kifayət qədər təcrübəsi olmayan şəxslər belə həssas mövzular üzrə layihələrin keyfiyyətini və risklərini düzgün qiymətləndirə bilmirlər. Nəticədə isə kağız üzərində sosial problemlərin həlli üçün ayrılan dövlət vəsaitləri formal tədbirlərlə “hesabatlaşdırılır”.

Digər tərəfdən, burada QHT-nin donor qurumu faktiki olaraq yanıltması ehtimalı da görünür. Layihə təqdim olunarkən bullinq qurbanlarının hüquqlarının müdafiəsi və ictimai vəkillik kimi ciddi fəaliyyətlər vəd edilir, lakin icra mərhələsində bu fəaliyyətlər sadə seminar və təlim formatına endirilir. Bu isə layihənin məqsəd və nəticələrinin şişirdildiyini göstərir.

Məsuliyyət yalnız donor qurumun və QHT-nin üzərinə düşmür. Layihələrin məktəblərdə keçirilməsi üçün müəyyən razılıqların verildiyi də aydındır. Bu baxımdan Elm və Təhsil Nazirliyinin və yerli təhsil strukturlarının da məsuliyyəti ortaya çıxır. Məktəblərdə belə həssas mövzular üzrə fəaliyyətlərə icazə verilərkən layihənin metodologiyası, uşaqların hüquqlarının qorunması və etik standartlara uyğunluğu ciddi şəkildə qiymətləndirilməlidir.

Təəssüf ki, görünən mənzərə ondan ibarətdir ki, nə donor qurum, nə layihəni icra edən təşkilat, nə də məktəb mühiti bu prosesdə tələb olunan peşəkarlıq və məsuliyyət səviyyəsini nümayiş etdirir. Layihənin adı ilə real fəaliyyəti arasında uçurum var, uşaqların məxfiliyi isə faktiki olaraq nəzərə alınmır. Bu isə təkcə bir layihənin problemi deyil – QHT sektorunda dövlət vəsaitlərinin necə xərcləndiyi ilə bağlı daha geniş və sistemli suallar doğuran bir nümunədir.

QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyi “Üfüq” Xeyriyyə Cəmiyyətinin bu layihəsi üçün 10 min manat vəsait ayırıb.

Qeyd edək ki, “Üfüq” Xeyriyyə Cəmiyyətinin 29 dekabr 1999-cu ildə dövlət qeydiyyatına alınıb. QHT-nin təsisçiləri Akif Əhmədov, Şəhla Əhmədova, Dilarə Vəzirova və Fuad Süleymanov olub. Təşkilatın sədri Akif Əhmədov əvvəllər Avropa Birliyinin hüquqşünası vəzifəsində çalışıb.

Hazırda təşkilatın sədri Nuriyya Abbasovadır. O, QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyinin 2021-2025-ci illərdə Müşahidə Şurasının üzvü olmuş Günel Səfərovanın xalası qızıdır(?) (Yenixeber.org)

Qarşı tərəflərin cavab haqqını tanıyırıq.

Aparılan yoxlamalar zamanı çoxsaylı korrupsiya və maliyyə yeyintisi halları aşkar edilmişdir. Həmçinin ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin tuncdan hazırlanmış heykəlinin satılması ilə də bağlı ciddi məlumatlar mövcuddur.

Bu iddia Gəncə Dövlət Universitetinin bir qrup əməkdaşı tərəfindən Azərbaycan Respublikasının Elm və Təhsil Naziri, cənab Emin Əmrullayevə ünvanlanmış və surəti Yenixeber.org-a daxil olmuş müraciətdə yer alır:

Hörmətli cənab nazir,

Gəncə Dövlət Universitetində uzun müddətdir davam edən ciddi qanunsuzluqlar, maliyyə pozuntuları və idarəetmədə baş verən özbaşınalıqlarla bağlı Sizə müraciət etmək məcburiyyətində qalmışıq.

Universitetin rektoru Yusif Yusibovun rəhbərliyi dövründə professor-müəllim heyətinin əmək haqlarının hesablanması və ödənilməsi sahəsində davamlı və sistemli problemlər mövcuddur. Əməkdaşların əmək haqları stabil deyil və demək olar ki, hər ay fərqli məbləğdə maaş alırlar. Dəfələrlə əmək haqlarının səhv hesablanması halları baş vermişdir. Bəzi əməkdaşlara ümumiyyətlə maaş yazılmamış, bəzi əməkdaşlara isə aldıqları məbləğdən dəfələrlə artıq əmək haqqı hesablanmışdır. Bu cür hallar bir dəfə deyil, mütəmadi olaraq təkrarlanır və kollektiv arasında ciddi narazılıq yaradır.

Ən narahatedici məqamlardan biri isə odur ki, bu kimi maliyyə pozuntuları hətta Akkreditasiya Komissiyasının universitetdə yoxlama apardığı günlərdə belə baş vermişdir. Sonradan isə rektorun göstərişi ilə dekan və kafedra müdirlərinə təzyiq göstərilərək artıq yazılmış məbləğlərin əməkdaşlardan nağd şəkildə geri toplanması tələb olunmuşdur.

Bütün bu proseslərə görə məsuliyyət daşımalı olan baş mühasib Teyyub müəllim və onun müavini Rəvan (baş mühasibin bacısı oğludur) barədə indiyədək heç bir intizam tədbiri görülməmişdir. Bu isə universitetdə maliyyə məsələlərinin qohumbazlıq və şəxsi maraqlar əsasında idarə olunduğu barədə ciddi şübhələr yaradır.

Digər ciddi məsələ isə İlqar Kubışevlə bağlıdır. İlqar Kubışev rektorun qəbuluna gələn əməkdaşların və vətəndaşların qəbuluna mane olur, onları rektorun yanına buraxmır və faktiki olaraq qəbul prosesinə özbaşına nəzarət edir. Bu isə universitetdə açıq şəkildə özbaşınalığın hökm sürdüyünü göstərir.

O, kollecin direktoru vəzifəsindən töhmətlə azad edilməsinə baxmayaraq, rektor Yusif Yusibov tərəfindən rektorun müşaviri vəzifəsinə təyin edilmişdir. Halbuki Nazirlik tərəfindən onun vəzifədən azad olunması ciddi şəkildə tələb olunur. Buna baxmayaraq, bu tələb müxtəlif formal yollarla yubadılır. Rektor Nazirliyə kələk gəlir. Yalandan deyir ki, işdən azad etmişəm. Onu müvəqqəti olaraq 15 günlüyə məzuniyyətə göndərib. Universitetin akkreditasiyası təsdiq olunandan sonra onu öz vəzifəsinə təyin etməyi planlaşdırır.

Universitetdə sosial məsələlərə də laqeyd yanaşılır. Məlum olduğu kimi, ölkənin bir çox ali təhsil müəssisələrində bayram günləri münasibətilə əməkdaşlara müəyyən maddi dəstək göstərilir. Lakin Gəncə Dövlət Universitetində belə hallara demək olar ki, rast gəlinmir. Nadir hallarda verilən məbləğ isə olduqca simvolik xarakter daşıyır və cəmi 30–35 manat civarında olur ki, bu da əməkdaşlarda ciddi narazılıq yaradır.

Bildiririk ki, Regional Kollecdə İlqar Kubışevin direktorluq müddəti Korrupsiya İdarəsi tərəfindən yoxlanılır. Aparılan yoxlamalar zamanı çoxsaylı korrupsiya və maliyyə yeyintisi halları aşkar edilmişdir. Həmçinin ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin kollecdə olan tuncdan hazırlanmış heykəlinin satılması ilə bağlı ciddi məlumatlar mövcuddur. Görün, bu adam nə qədər şərəfsizdir ki, bu addımı da atıb. Əlbəttə bunu Yusif Yusibovun icazəsi olmadan edə bilməzdi.

Qeyd etmək istəyirik ki, Gəncə Dövlət Universitetində peşəkar və vicdanla çalışan çoxlu sayda müəllim və əməkdaş vardır və tədris prosesi ümumilikdə normal şəkildə davam edir. Lakin mövcud problemlərin əsas səbəbi universitet rəhbərliyinin idarəetmə üsulu və baş verən qanunsuzluqlardır.

Yuxarıda sadalanan faktların ciddi şəkildə araşdırılması, universitetdə baş verən maliyyə və idarəetmə pozuntularına hüquqi qiymət verilməsi və məsul şəxslər barəsində qanunvericiliyə uyğun tədbirlərin görülməsi üçün Sizdən qətiyyətli müdaxilə etməyinizi xahiş edirik.

Qarşı tərəfin cavab haqqını tanıyırıq.

Məktəbin direktoru 8 illik fəaliyyəti dövründə iki universitetdə təhsil alıb(?)

Yenixeber.org: Yevlax rayonunda təhsilin durumu ilə bağlı yazmışdıq. Bu həftənin ilk günü tirajladığımız “Yevlax təhsilində nə baş verir?-Antimilli şəbəkə, vətənə xəyanət həddi, yoxsa,…???-TƏFƏRRÜAT” sərlövhəli yazımız həm Yevlax ictimaiyyəti, həm də yevlaxlı təhsil işçiləri tərəfindən yüksək səviyyədə qaşılanmış və təqdir edilmişdir. ( Yazını bu linkdən oxuya bilərsiniz: https://yenixeberorg.com/manset/197316-yevlax-t%C9%99hsilind%C9%99-n%C9%99-ba%C5%9F-verir-antimilli-%C5%9F%C9%99b%C9%99k%C9%99v%C9%99t%C9%99n%C9%99-x%C9%99yan%C9%99t-h%C9%99ddi-yoxsa.html )

Bundan sonra yevlaxlı oxucularımız tərəfindən Yenixeber.org-a rayonda təhsilin durumu ilə bağlı yeni məlumatlar daxil olmağa başlamış və davam etməkdədir. Hələlik bu məlumatlardan biri haqqında…

Məktəb direktorunun komik davranışları

Yevlax şəhər Nizami adına 7 nömrəli tam orta məktəb, daha doğrusu məktəbin xanım direktoru Ülviyyə Ağayevanın fəaliyyəti ilə bağlı məlumatlar təkcə rəngarəngliyi ilə deyil, həm də doğurduğu suallarla fərqlənir…

Belə ki, məlumata görə, 05.02.2026-cı il tarixdə Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin Məktəbəqədər və Ümumi Təhsil üzrə Dövlət Agentliyi (MÜTDA) tərəfindən Yevlax şəhər Nizami adına 7 nömrəli tam orta məktəbdə şikayətlər əsasında yoxlama aparılmışdır. Yoxlamanın səhər saatlarında başladığı və gecə saatlarına qədər davam etdiyi bildirilir.

Araşdırmalarla, bəzi laborantların, eləcə də inklüziv sinifdə dərs deyən müəllimlərin əmək haqqlarının qeyri-qanuni şəkildə üçdə iki hissəyə endirilməsi aşkarlanmışdır. Hətta bu müəllimlərin Ülviyyə Ağayevanın əmri ilə dərs dedikləri siniflərə buraxılmadığı da müəyyən olunmuşdur.

Bildirilir ki, Ü. Ağayeva məktəbin təsərrüfat müdirini təhqir etmiş və onu məcburi şəkildə inventar sənədlərini imzalamağa məcbur etmişdir. Məlumatda da qeyd edilir ki, Ü. Ağayeva təhqirdə sərhəd tanımır. İndiyədəkr məktəbin bir neçə müəllimini iclas zamanı kollektiv qarşısında təhqir edib.

Həmçinin analıq məzuniyyətində olan informatika müəlliminin bir stavka dərsinin laborant tərəfindən keçirildiyi də yoxlama zamanı aşkar edilmişdir.

Məktəbin gənclər təşkilatının rəhbərinin orta təhsil diplomu ilə işlədiyi qeyd olunur. Bu isə nə dərəcədə qanunidir, bilənlər bilir. Belə görünür ki, məktəbin direktorunun öz qanunları var…

Ü. Ağayeva məktəbdə keçirilən dillərlə də bağlı ayrı-seçkilik yaradır, dil müəllimlərini qarşı-qarşıya qoyur. Məktəbin WhatsApp qrupunda müəllimlərə qarşı təhqiredici sözlər yazır. Nəticədə məktəb kollektivi iki de-fakto hissəyə bölünüb.

Ü. Ağayeva sevmədiyi müəllimləri hətta öz otağına belə buraxmır və onları dərslərlə təmin etmir. Ən əsası isə ailəsi olmayan, övladlarını tək böyüdən qadın müəllimlərə qarşı xüsusilə aqressiv münasibət göstərir.

Direktor hesab edilən bu şəxsin davranışları artıq bir çoxları üçün komik görünür. Yuxarıda qeyd etdiyimiz yoxlama aparılan gün 10 və 11-ci sinif şagirdləri də əsl sinif rəhbərlərinin kim olduğunu öyrənmişlər. Məlum olmuşdur ki, kollec təhsilli müəllimlər sinifləri idarə edir, sənədlərdə isə sinif rəhbərləri kimi başqa müəllimlərin adı göstərilir. Halbuki məlum qanunvericiliyə görə, kollec məzunu olan müəllim 10 və 11-ci siniflərə sinif rəhbəri təyin edilə bilməz. Bu cür üç sinif aşkarlanmışdır və maraqlıdır ki, hələ də belə davam etməkdədir.

Yoxlama zamanı məktəbin inventar sənədlərində mövcud göstərilən, lakin əslində olmayan printerlər, kompüterlər və digər avadanlıqların da olmadığı müəyyən edilmişdir.

Həmçinin müəllimlərə əvvəlcədən xəbərdarlıq edilmədən verilmiş töhmətlər də üzə çıxmışdır.

Bu istiqamətdə Yenixeber.org-a ötürülən məlumata görə, Ü. Ağayeva məktəbdə direktor vəzifəsini daha yüksək vəzifəyə keçmək üçün bir tramplin kimi istifadə edir. Onun 8 illik direktor fəaliyyəti dövründə iki universitetdə təhsil aldığı bildirilir: Prezident yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasında və hazırda isə ADA Universitetində təhsil alır.

Sual olunur: Ü. Ağayeva bu ikinci ali təhsilləri niyə sıravi müəllim işlədiyi dövrdə almamışdır? Bu bir məktəb direktoru üçün fiziki olaraq, nə dərəcədə mümkündür? ADA Universitetində təhsil haqqının kifayət qədər yüksək olması da öz yerində...

Həmçinin kimya və biologiya otaqlarının laboratoriya kimi deyil, adi sinif otaqları kimi istifadə edildiyi müəyyən olunmuşdur. Halbuki bu otaqlar yalnız kimya və biologiya dərsləri zamanı istifadə edilməlidir. Əks halda bu vəziyyət şagirdlərin sağlamlığı üçün təhlükə yarada bilər.

Yoxlamanın nəticəsi isə sadə bir töhmət olub. Bəs niyə şiddətli töhmət yox? Çünki onun artıq iki şiddətli töhməti var.

Sonda isə daha bir sual doğur: bu yoxlama, daha doğrusu bu dramatik şou nəyə və kimə lazım idi?(Yenixeber.org)

Redaksiyadan: Biz yazıda yer alan iddialrla bağlı qarşı tərəfi də dinləmək istədik. Təəssüf ki, bu istiqamətdəki cəhdlərimiz nəticəsiz oldu.